W dniu 9 maja 2016 r. Minister Obrony Narodowej podpisał decyzję Nr 141/MON w sprawie zatrudnienia i funduszu wynagrodzeń pracowników resortu obrony narodowej, która została następnego dnia ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON pod pozycją 89 (czytaj TUTAJ). Dla pracowników wojska jest to ważna decyzja, gdyż określa zasadnicze kwestie dotyczące gospodarowania zatrudnieniem i środkami na wynagrodzenia, w tym m. in. ustala wielkość ich zatrudnienia.
Procedowanie i podpisanie tej decyzji odbywało się w dużej konspiracji, a jej ogłoszenie prawdopodobnie miało zaskoczyć Stronę społeczną. Pomysłodawcy takiego trybu działania nie uwzględnili przepisu art. 19 ustawy o związkach zawodowych, który stanowi, że organizacja związkowa, reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, ma prawo opiniowania założeń i projektów aktów prawnych w zakresie objętym zadaniami związków zawodowych. Nie mamy wątpliwości, że przepisy tej decyzji mieszczą się w zakresie działania związków zawodowych. Opracowanie nowej decyzji Ministra Obrony Narodowej, która reguluje obszar zatrudnienia i wynagrodzeń pracowników resortu obrony narodowej było kolejnym sposobem na zmianę przepisów w tym zakresie.
Pierwszym, była podjęta w styczniu br. próba nowelizacji obowiązującej w tym obszarze decyzji Nr 448/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 grudnia 2013 r. Do przesłanego wówczas związkom zawodowym projektu decyzji zawierającego zmiany w tym obszarze, MKK zgłosiła szereg uwag, które zostały przekazane Ministrowi Grabskiemu w dniu 10 lutego 2016 r. (czytaj TUTAJ). Nasze stanowisko wynikało z faktu, iż decyzja Nr 448/MON była w swoich zapisach bliźniaczo podobna do poprzedzającej ją decyzji Nr 88/MON z dnia 24 marca 2010 r., która zawierała szereg niekorzystnych dla pracowników wojska zapisów. Nasze stanowisko w zakresie tych decyzji podzielał Podsekretarz Stanu w MON Pan Bartłomiej Grabski, który w skierowanym do nas piśmie wskazywał, że: „W obecnej chwili działania kierownictwa MON nastawione są na naprawę wieloletnich błędów, których jedynym efektem były dwie niekorzystne decyzje Ministra Obrony Narodowej: decyzja Nr 88/MON z dnia 24 marca 2010 r. (…) i zastępująca ją decyzja Nr 448/MON z dnia 31 grudnia 2013 r. o identycznym brzmieniu.”
W świetle tych deklaracji, środowisko pracownicze z nadzieją oczekiwało od nowego Kierownictwa MON propozycji rozwiązań ich nabrzmiałych płacowych i zawodowych problemów. Niestety, ich nadzieje nie zostały spełnione. Opublikowana we wtorek decyzja Nr 141/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 maja 2016 r. w swej treści niewiele różni się od swoich poprzedniczek, a jednocześnie zwiększa wielkość zatrudnienia pracowników resortu obrony narodowej o 425 stanowisk. Dotychczas, na podstawie postanowień decyzji Nr 448/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 31 grudnia 2013 r., w resorcie mogło być zatrudnionych 45475 pracowników. Nowa decyzja określa limit zatrudnienia na poziomie 45900 pracowników. W ślad za zwiększeniem zatrudnienia nie został zwiększony fundusz wynagrodzeń pracowników co sprawia, że zatrudnienie nowych pracowników będzie się odbywało kosztem obniżenia płac pracowników pozostających obecnie w zatrudnieniu.
Kierownictwo MON nie informowało Strony społecznej o zaniechaniu dalszego procedowania projektu decyzji zmieniającej decyzję Nr 448/MON, na rzecz opracowania nowej decyzji Ministra Obrony Narodowej, która miała całkowicie zastąpić decyzję dotychczas obowiązującą. Opracowując nową decyzję, nie przekazano jej założeń (projektu) do zaopiniowania przez organizacje związkowe.
W związku z powyższym, w dniu 13 maja 2016 r. MKK poinformował o tym fakcie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Prezes Rady Ministrów i Ministra Obrony Narodowej oraz Przewodniczących trzech reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego organizacji związkowych, a mianowicie: NSZZ „Solidarność”, OPZZ i FZZ.
W piśmie skierowanym do ww. osób (czytaj TUTAJ) wskazaliśmy, że wobec braku konstruktywnych działań ze strony Ministerstwa Obrony Narodowej, oczekujemy:
- podjęcia niezwłocznych działań w kierunku rozwiązania nabrzmiałych problemów zawodowych i płacowych pracowników resortu obrony narodowej, jak to ma miejsce w innych obszarach działania Ministra Obrony Narodowej;
- uregulowania sytuacji zaistniałej w związku z podjęciem i ogłoszeniem decyzji Nr 141/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 maja 2016 r. w sposób naruszający prawa organizacji związkowych do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych.
Uważam, że w tej sprawie MKK niepotrzebnie poszedł po bandzie. Mogę to swoje stanowisko rozwinąć, ale właściwie po co?? Mleko już się rozlało a odpowiedź, którą otrzymacie może nieco Was wyhamuje w przyszłości.
Napiszę jedynie, że do aktów rangi decyzji ministerialnych nie stosuje się zasad legislacji wynikających chociażby z Regulaminu funkcjonowania Rady ministrów a nawet gdyby było to rozporządzenie to wpływ konsultacji społecznych na jego treść istnieje, ale przedstawiona opinia nie jest dla inicjatora aktu prawnego obowiązująca. W dodatku osobiście uważam, że uwzględniono istotne postulaty zarówno TARCZY, jak i NSZZ PW tyle, że te Wasze postulaty i tak chybiły celu. Bo istotą sprawy z planami wynagradzania i zatrudnienia jest nie to, aby je opiniować w jakimś ogólnym zakresie. W dodatku te opinie na nic wpływu nie mają, ale aby zgodnie z postanowieniem ustawy o zz uzgadniano (powtarzam UZGADNIANO) ze zz wydatkowanie środków na wynagrodzenia czyli także, aby uzgadniano zasady wynagradzania poszczególnych grup pracowniczych i zapobiegano dyskryminacji płacowej w zakładach, która powszechnie – często z niejako obiektywnych względów istnieje a nikt nie ma odwagi, aby w końcu takiej wewnątrzzakładowej reformy płac dokonać. Takiej reformy, która w końcu przywróci czytelne i sprawiedliwe obiektywne relacje płacowe. Opiniowanie przez zz kierunków wydatkowania środków, czyli w istocie tabelki stanowiącej cześć II Planu możemy sobie w buty włożyć.
Oj, @Osa, to chyba Ty pojechałeś po bandzie!!! Aby obiektywnie spojrzeć, trzeba mieć na sprawę szerszą perspektywę, a nie z pozycji Twoich… worków z kaszą gryczaną!
Ty uważasz, że decyzja Ministra nie wymagała uzgodnienia, czy opiniowania przez związki zawodowe i… masz prawo tak uważać, bo żyjemy w wolnym kraju. Z naszego punktu widzenia ważna jest problematyka regulowana tą decyzją. Jeżeli obejmuje zakres zadaniowy związków zawodowych, to – niezależnie od rangi aktu prawnego – jego założenia lub projekt powinny być przekazane do zaopiniowania reprezentatywnym organizacjom związkowym.
Zadania Ministra ON w zakresie PW są określone w ustawie o urzędzie MON oraz we właściwym rozporządzeniu RM. Są tam określone również zadania dotyczące najważniejszych obszarów organizacji, funkcjonowania i wynagradzania PW w resorcie obrony narodowej. W odniesieniu do żołnierzy zawodowych wszystkie regulacje następują na podstawie rozporządzeń MON, natomiast w odniesieniu do PW – na podstawie decyzji MON. Pewnie tak się dzieje, bo po wejściu w życie Konstytucji w 1997 r. w MON nie potrafiono prawidłowo zorganizować obszaru funkcjonowania PW. Dla mnie ta problematyka powinna mieć również rangę co najmniej rozporządzenia MON.
Ty uważasz, że decyzja MON nie powinna być uzgadniana ze ZZ. A ja Ci przypomnę, że taka właśnie decyzja – Nr 88/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 marca 2010 r. – stanowiła podstawę do zwolnienia ponad 7 tysięcy pracowników!!! Tylko dlatego, że zawierała w swojej treści zmniejszenie zatrudnienia PW w stosunku do stanu poprzedniego. Zawierała ona także zasady współpracy pracodawców ze ZZ w celu obniżania zatrudnienia, a także zapisy kogo zwalniać…! To, że wcześniej ZZ nie chciały, aby respektowano ich prawo w zakresie opiniowania aktów prawnych, czy też odpuściły tę kwestię, bo nie miały odpowiednich argumentów – nie oznacza, że my będziemy podążać tą samą ścieżką i również odpuścimy.
Jak już napisałem, nas nie interesuje ranga aktu prawnego. W ustawie jest zapis a zadaniach związków zawodowych a nie randze aktu prawnego. Gdzie indziej znów zapisano, że zgodnie z orzecznictwem NSA przez „akt prawny” zgodnie z ustawą o związkach zawodowych należy rozumieć akt o charakterze generalnym, a nie indywidualnym. Czy ta decyzja ma charakter indywidualny? Z pewnością nie.
Może tak a może i nie….
PUZP dla PWJOSB stanowi:
Art. 69. 1. Założenia lub projekty resortowych aktów prawnych albo decyzji, dotyczących warunków pracy i płacy, spraw socjalnych oraz ochrony zdrowia pracowników objętych Układem są opiniowane przez związki zawodowe reprezentujące tych pracowników.
2. Departament Prawny Ministerstwa Obrony Narodowej przekazuje akty prawne dotyczące warunków pracy i płacy, o których mowa w ust. 1 – podlegające ogłoszeniu w Dzienniku Rozkazów MON – związkom zawodowym.
Kompetencje RDS – u są tu;
http://www.dialog.gov.pl/dialog-krajowy/rada-dialogu-spolecznego/rada-dialogu-spolecznego/
Ustawa o RDS-ie jest tu http://www.dialog.gov.pl/gfx/mpips/userfiles/m.sobczyk/Ustawa%20o%20RDS.pdf
Art. 2. Do właściwości Rady oraz jej stron należy:
1) wyrażanie opinii i zajmowanie stanowisk,
2) opiniowanie projektów założeń projektów ustaw oraz projektów aktów prawnych,
3) inicjowanie na zasadach określonych niniejszą ustawą procesu legislacyjnego,
4) wykonywanie innych zadań wynikających z odrębnych ustaw
– w sprawach, o których mowa w art. 1.
A o jakich to sprawach mowa w art. 1 ustawy o RDS???
Art. 1.
1. Tworzy się Radę Dialogu Społecznego, zwaną dalej „Radą”, jako forum trójstronnej współpracy strony pracowników, strony pracodawców oraz strony rządowej, zwanych dalej „stronami Rady”.
2. Rada prowadzi dialog w celu zapewnienia warunków rozwoju społeczno-gospodarczego oraz zwiększenia konkurencyjności polskiej gospodarki i spójności społecznej.
3. Rada działa na rzecz realizacji zasady partycypacji i solidarności społecznej w zakresie stosunków zatrudnienia.
4. Rada działa na rzecz poprawy jakości formułowania i wdrażania polityk oraz strategii społeczno-gospodarczych,
a także budowania wokół nich społecznego porozumienia w drodze prowadzenia przejrzystego, merytorycznego
i regularnego dialogu organizacji pracowników i pracodawców oraz strony rządowej.
5. Rada wspiera prowadzenie dialogu społecznego na wszystkich szczeblach jednostek samorządu terytorialnego.
Jakoś o tych naszych sprawach pracowniczych tam się bardzo mętnie wspomina.
A teraz te akty prawne. Hierarchia aktów prawnych jest ważnym elementem każdego państwa, określa bowiem ważności wybranych aktów. Ponadto pozwala na sprawnie funkcjonowanie państwa, reguluje życie prawne, społeczne i polityczne.
Hierarchię polskich aktów prawnych reguluje Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, według jej zapisów przedstawia się ona następująco:
1. Konstytucja – ustawa zasadnicza zawierająca przepisy o ustroju państwa, władz naczelnych, prawach i obowiązkach obywateli,
2. Ratyfikowane umowy międzynarodowe, wymagające zgody wyrażonej w ustawie,
3. Rozporządzenia, decyzje i dyrektywy Unii Europejskiej,
4. Ustawy i rozporządzenia z mocą ustawy (dekrety),
5. Uchwały (akty wewnętrzne wiążące), rozporządzenia, zarządzenia,
6. Akty prawa miejscowego, przepisy obowiązujące w ograniczonym zasięgu terytorialnym – wydawane przez organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej.
Jakoś o tych ministerialnych decyzjach tu się nie pisze. Zapewne chodzi o akty wewnętrzne wiążące a więc kwestie ewentualnych uzgodnień mogą ale nie muszą być określone w resorcie on i są. Uregulowania w tej kwestii znajdują się w naszym PUZP. Co bym nie pisał, Związek wyraził swoją opinię o przedstawionym projekcie zmian do decyzji, bo jedynie to mógł uczynić. Opinia nie jest dla drugiej strony wiążąca. Wiążące jest uzgodnienie, którego tu nie ma. Można się nadal sprzeczać ale prawda jest taka, że w swojej opinii ZPW TARCZA zawarł parę postulatów, z których co najmniej dwa zostały uwzględnione.
– wniosek, aby nie dokonywać licznych zmian decyzji tylko opracować nowy dokument….
– wniosek, aby informacja o strukturze zatrudnienia i poziomie wynagrodzeń była przekazywana zz do zaopiniowania.
Tego zaprzeczyć nie możesz a przecież nikt nie gwarantował, że w ogóle jakikolwiek wniosek zawarty w opinii związkowej będzie uwzględniony. Dobre i to tyle, że co z tego?? W czym niby to postulowane przez Was opiniowanie struktury zatrudnienia i poziomu wynagrodzeń ma zz pomóc. Co zmieni oprócz spełnienia jeszcze jednej formalności, która w istocie jest wpychaniem zz w pułapkę?? Dlatego, że gdy pracownik takiego zakładu pójdzie do sądu skarżąc się na dyskryminację płacową to przedstawiciel pracodawcy powie: „Przepraszam Wysoki Sądzie, ale przecież zz pozytywnie plan zatrudnienia i wynagradzania zaopiniowały – proszę – oto podpisy i pieczątki – Uwag nie było.” A jakie niby mają być jeżeli pokaże się zz tabelkę stanowiącą II cz. tego planu z nic nie mówiącymi liczbami?? W każdym razie nic nie mówiącymi o rzeczywistym stanie wynagrodzeń w zakładzie. Komu potrzebna będzie ta opinia i kto ja uwzględni?? Może się założymy, że żaden sporządzony plan z tego powodu zmieniony nigdy nie będzie?? Na koniec. Gdyby, zarówno resort, jak i strona związkowa zadbały o przestrzeganie zapisów ustawy o zz to wydatkowanie środków na wynagrodzenia odbywałoby się w zakładach pracy w uzgodnieniu ze zz a nie tworzono by prawa, które związkom to uprawnienie zabiera. O to a nie o niepotrzebne nikomu opiniowanie trzeba było się bić podważając zapisy omawianej decyzji, a aktem wyższego rzędu jakim jest ustawa o zz.
https://zpwtarcza.pl/materialy/aktualnosci/2016_05_14/20160210_Opinia_do_projektu_zmian_do_decyzji_Nr_448.pdf
A Ty @Osa nie zauważasz, że w zgłoszonych uwagach do projektu nowelizacji decyzji Nr 448/MON wskazywaliśmy, iż:
– postanowienia decyzji pozostają w sprzeczności z innymi przepisami;
– dysponenci środków budżetowych wykazują nieprawidłowe dane;
– proponowaliśmy ograniczyć wzór planu zatrudnienia do niezbędnego minimum;
– itd, itp.
Chodzi o to, aby realizacja zadań w tym obszarze odbywała się na podstawie transparentnych przepisach, które w sposób czytelny będą określać obowiązki poszczególnych stron w tym zakresie. I żebyś – uzgadniając plan zatrudnienia i wynagrodzeń – miał pełną świadomość, że robisz to będąc w pełni przekonanym, że tak właśnie jest. Że możesz złożyć swój podpis pod tym planem. To co zapisaliśmy w naszym piśmie z dnia 10 lutego 2016 r. było tylko częścią uwag do tego projektu. Potrzeba dokonania zmian w tym obszarze jest tak wielka, że nie da się wszystkiego opisać w piśmie na czterech stronach. Cóż z tego, że – jak piszesz – MON uwzględnił dwie nasze uwagi, skoro zgodnie z przepisami ustawy o ZZ – nie uzasadnił na piśmie dlaczego odrzucił pozostałe. Jednocześnie należy wskazać, że właściwie tych dwóch uwag MON również nie uwzględnił. Chodzi bowiem o to, że uwagi były do decyzji Nr 448/MON, natomiast światło dzienne ujrzała całkiem inna decyzja. Decyzja, która nie była w ogóle opiniowana przez organizacje związkowe. Orzecznictwo prawne w takim przypadku nakazuje rozpoczęcie procedowanie przepisu od początku. W tym przypadku tego nie uczyniono.
Piszesz o PUZP. A przecież te przepisy nie dotyczą wszystkich pracowników zatrudnionych w resorcie obrony narodowej. Znów postrzegasz to tylko w wąskim zakresie.
Ponadto, w piśmie załączonym do naszego stanowiska, do którego link przedstawiasz powyżej można zauważyć, że ówcześnie obowiązująca decyzja Nr 88/MON stanowiła podstawę prawną m. in. przeciętnego poziomu płac dla wojskowych oddziałów gospodarczych. A więc „zwykła”, niedoceniana przez Ciebie decyzja nagle stała się podstawowym aktem prawnym w resorcie ON w zakresie kształtowania wynagrodzeń! I w dalszym ciągu uważasz, że nie powinna być opiniowana?! Że nie zawiera zadań dotyczących ZZ?!
Dlatego jeszcze raz powtórzę, chodzi o zadania związków zawodowych a nie rangę aktu prawnego. To, że niektórym ZZ w przeszłości wystarczało pozostawanie w PUZP zapisu o opiniowaniu aktów prawnych, który i tak nie był przez obie strony przestrzegany nie oznacza, że tak ma być również teraz.
MKK chce spowodować, aby również w resorcie ON był przestrzegany przepis art. 19 ustawy o związkach zawodowych. Ustawowy zapis regulujący prawo związków zawodowych do opiniowania założeń i projektów aktów prawnych, które to prawo dotychczas w resorcie ON nie było w ogóle przestrzegane!
Jak masz wątpliwości, możesz sprawdzić jak faktycznie było. 🙂
Ponownie zwracam uwagę, że decyzje to tego typu dokumenty, których w poszczególnych ministerstwach wydaje się setki miesięcznie. Nie są one jednak przedmiotem uzgodnień ze zz, ani na forum RDS-u, ani zgodnie z regulaminem pracy Rady Ministrów. W oparciu o zapis ustawy o zz powstał zapis w PUZP, który jeszcze raz zacytuję:
PUZP dla PWJOSB stanowi:
Art. 69. 1. Założenia lub projekty resortowych aktów prawnych albo decyzji, dotyczących warunków pracy i płacy, spraw socjalnych oraz ochrony zdrowia pracowników objętych Układem są opiniowane przez związki zawodowe reprezentujące tych pracowników.
Założenia lub projekty resortowych aktów prawnych albo decyzji. No właśnie, a czego to niby od wielu lat w PUZP istnieje taki właśnie podział?? Kiedyś i Ty uczestniczyłeś przecież w jego wprowadzaniu do układu. Jeżeli jest on niezgodny z obowiązującym prawem powinien być nieważny z mocy prawa. Nie słyszałem, aby jakiś zz o tym w postulatach do resortu wspominał łącznie z „TARCZĄ”. Dalej idąc, założenia decyzji, dotyczących warunków pracy i płacy, spraw socjalnych oraz ochrony zdrowia pracowników objętych Układem są opiniowane przez związki zawodowe reprezentujące tych pracowników. Czy ta omawiana decyzja tych powyżej wymienionych kwestii dotyczy?? Uważam, że nie. Nie dotyczy bezpośrednio, ani warunków naszej pracy i płacy, ani spraw socjalnych, ani tym bardziej ochrony zdrowia więc o o chodzi?? To ja problem zawężam?? On od lat jest zawężony w podstawowym dokumencie jakim jest nasz PUZP i jakoś nikomu to nie przeszkadza. Co zaś do meritum sprawy. Jeszcze długo nie będzie tak, że to zz funkcjonujące w resorcie będą pisały resortowe decyzje. One oczywiście są powielane, jedynie detale się zmieniają. Macie rację wskazując na liczne niedociągnięcia tych dokumentów. Jednak zz może jedynie wydać opinię a resort zrobi co zechce i właśnie to uczynił, bo to resort tę decyzję tworzy i za nią odpowiada a my ją jedynie… opiniujemy. Dobrze, że ta sprawa stała się przez chwilę przyczyną dyskusji, bo pokazuje ile w rzeczywistości mogą zz zarówno w skali resortu, jak i w zakładach pracy. Z reguły mogą jedynie…. opiniować, a resort czy pracodawcy i tak zrobią swoje. Ponieważ taka jest ta rzeczywista rola i znaczenie zz należy sięgnąć po zupełnie inne środki. Jakoś np. górnicy, czy pielęgniarki gdzieś mają te wszelkie kwity. Chcą kasy i to tyle. Konkretnej kasy, a nie wirtualnej i z reguły ją uzyskują. My także tak moglibyśmy pomimo ustawowych ograniczeń. Tyle, że nie ma kto to zrobić. Dzięki za dyskusję. Z ciekawością czekam na odpowiedź resortu w tej sprawie. Myślę, że zostanie na stronie Związku przedstawiona.
Trzeba odpowiedzieć na pytanie, po co było wprowadzanie zapisów z ustawy o ZZ do PUZP? Czy to w ogóle miało sens, skoro można było przestrzegać zapisu ustawowego? A więc trzeba sobie odpowiedzieć, że… miało. Chodziło bowiem o to, aby organizacjom związkowym – nie reprezentatywnym w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych – dać możliwość opiniowania aktów prawnych. Właściwie chodziło wówczas o jeden ZZ, który nie był reprezentatywny w rozumieniu przepisów ustawy o ZZ, czyli o NSZZ Pracowników Wojska. Był on jednak na tyle liczebny, że pozostałe ZZ, reprezentatywne w rozumieniu ustawy o TKdSSG zgodziły się taki zapis wprowadzić. Dziś ten zapis jest anachronizmem, gdyż nie ma żadnego sensu umieszczenie go w PUZP podczas, gdy reprezentatywne organizacje związkowe mają prawo opiniowania założeń albo projektów aktów prawnych zapisane USTAWOWO, w ustawie o zz. To, że niektóre zz nie posiadają struktur ponadresortowych i nie chcą być reprezentatywne w rozumieniu ustawy o RDS nie oznacza, że muszą mieć z tego jakieś przywileje. Takie są ich statutowe wybory! Zamykają się w ramach swojego wewnętrznego środowiska i tworzą taki swój resortowy „światek”, odizolowany od ogółu środowiska związkowego i pracowniczego. I to właśnie dla nich są te zapisy w PUZP.