Kolejne spotkanie… pytania pozostają bez odpowiedzi

W dniu 29 stycznia 2019 r. odbyło się kolejne spotkanie w sprawie tegorocznego wzrostu płac pracowników resortu obrony narodowej. Stronę resortową reprezentował tym razem wyłącznie Pełnomocnik MON do spraw Współpracy ze Związkami Zawodowymi Pan Wojciech DROBNY, natomiast nasz Związek był reprezentowany przez Przewodniczącego Związku  Kol. Marka KAZIMIERCZAKA i Wiceprzewodniczącą Związku Kol. Dorotę WOŹNIAK.

Spotkanie rozpoczął Pełnomocnik MON, który zapoznał zebranych z kolejną prezentacją pn. „Polityka podwyżek dla PRON w latach 2016-2019” (czytaj TUTAJ).

Po wystąpieniu Pełnomocnika, głos zabrał Przewodniczący NSZZ Pracowników Wojska Pan Zenon JAGIEŁŁO i Przewodniczący Sekcji Krajowej PC MON Pan Mirosław KAMIEŃSKI, którzy odnieśli się do bieżącej prezentacji, podtrzymując swoje negatywne stanowisko w zakresie wzrostu płac na poziomie kwoty 300 zł.

Następnie głos zabrał Przewodniczący TARCZY, który w pierwszej kolejności odniósł się do propozycji podwyżek przedstawionej w trakcie pierwszego spotkania w ministerstwie. Przewodniczący przedstawił Stanowisko MKK do resortowej propozycji podwyżki oraz możliwych kierunków wyższego wzrostu płac w 2019 r. (czytaj TUTAJ), które opracowane zostało jako stanowisko Strony społecznej, jednak ostatecznie zostało zaprezentowane jako stanowisko MKK, gdyż przewodniczący pozostałych dwóch organizacji – w tracie przerwy na życzenie Strony społecznej – nie wyrazili woli, aby było przedstawiane również w imieniu ich organizacji. Jednocześnie, mając na uwadze, że wcześniejsze wypowiedzi tych przewodniczących nie zawierały stanowiska tych organizacji w zakresie resortowej prezentacji z poprzedniego spotkania – można założyć, że w pełni identyfikują się z naszym stanowiskiem. Tym bardziej, że w dyskusji, która się wywiązała po wypowiedzi Przewodniczącego Kazimierczaka wynikało, że przedstawiciele tych organizacji mają opinie o resortowej propozycji zbliżone do tej, którą zaprezentowaliśmy w stanowisku MKK.

Ze stanowiska MKK w zakresie resortowej propozycji wynika:

– informacja o faktycznej wysokości comiesięcznych wynagrodzeń pracowników RON, które kształtują się na przeciętnym poziomie 3.347 zł brutto w tym, dla ponad 3/4 pracowników poziom ten określa kwota 3.062 zł brutto. Co prawda w prezentacji nie zawarto informacji o dominancie i medianie wynagrodzeń PRON, można jednak – na podstawie danych wynikających z prezentacji – założyć z dużą dozą pewności, że kształtują się one na poziomie tylko nieznacznie odbiegającym od przedstawionych powyżej wartości. Kwoty te jednoznacznie potwierdzają zasadność pracowniczych protestów oraz kierowanych petycje i listów do władz o potrzebie podjęcia zmian w zakresie wynagradzania pracowników RON;

– odniesienie do propozycji podwyżki (300 zł), która sprawi, że przeciętne pracownicze wynagrodzenie – obejmujące takie składniki, jak: wynagrodzenie zasadnicze, premia regulaminowa, czy dodatek stażowy – po zrealizowaniu proponowanej podwyżki będzie niższe niż najniższe uposażenie zasadnicze przewidziane dla szeregowego zawodowego (3.650 zł). Uwzględniając fakt, że wśród szeregowych jest ok. 10% żołnierzy legitymujących się wykształceniem na poziomie gimnazjum a kwota 3.650 zł jest przewidziana dla żołnierza nie posiadającego prawa do dodatku stażowego – nie możemy zaakceptować kwoty podwyżki proponowanej dla pracowników RON gdyż zarówno poziom kwalifikacji, jak również struktura stanowisk zajmowanych przez pracowników nie daje podstaw do tak niskiego kształtowania ich wynagrodzeń;

– wątpliwość w zakresie przyjętych założeń na etapie wypracowywania tej propozycji. Mamy zastrzeżenia, że na równi traktuje się pracowników posiadających wysługę lat, jak również tych, którzy tej wysługi nie posiadają, przez co naruszane są przepisy art. 18 3b Kodeksu pracy. Prowadzi to do dyskryminacji tych pierwszych. Propozycję likwidacji dwóch najniższych przedziałów stawek uważamy za błędną, gdyż spowoduje ona, że pracownicy zatrudnieni na różnych w hierarchii stanowiskach zostaną ze swoimi wynagrodzeniami „skumulowani” w nowym najniższym przedziale „od 3101 do 3600”. Według założeń znajdzie się tam ponad 26 tysięcy pracowników;

– zastrzeżenie, że nie uwzględniania się faktu, iż pracownicy wykazywani w jednym przedziale zajmują stanowiska pracy zaszeregowane do różnych kategorii stawek wynagrodzenia zasadniczego. Co więcej, w różnych przedziałach występują tożsame stanowiska, których wynagrodzenia są różnicowane z innych przyczyn niż poziom dodatku stażowego. Obok tego faktu propozycja przechodzi, jakby tego w ministerstwie w ogóle nie dostrzegano i sprowadza problem pracowniczych wynagrodzeń wyłącznie do poziomu płac ogółem co sprawia, że przedstawioną propozycję nie można uznać za systemową;

– możliwość finansowania – w ramach środków na wynagrodzenia zawartych w ustawie budżetowej na rok 2019 – wyższych podwyżek wynagrodzeń niż dotychczas proponowana kwota ok. 300 zł. Uważamy, że w kontekście przekazywania w ostatnich latach oszczędności wynagrodzeń na rzecz innych wydatków, jak również zastąpienia jednorazowo wypłacanych pracownikom premii (nagród) z oszczędności uposażeń – istnieje możliwość finansowania w bieżącym roku wypłat pozostałych należności, które również mają charakter jednorazowy, co umożliwi odblokowanie środków, które wzmocniłyby funkcję motywacyjną pracowniczych wynagrodzeń zasadniczych. Taki kierunek jest możliwy, gdyż w bieżącym roku również zakłada się przeniesienie części oszczędności z uposażeń na wypłatę jednorazowych premii (nagród) pracownikom.

Po przedstawieniu stanowiska MKK, Przewodniczący Kazimierczak odniósł się do prezentacji przedstawionej przez Pełnomocnika MON na początku spotkania.

Stanowisko do resortowej prezentacji z dnia 29 stycznia 2019 r.

Przewodniczący wskazał, że na str. 7 zawarta jest informacja, iż decyzja budżetowa Ministra Obrony Narodowej określa kierunki zagospodarowania rezerwy wynagrodzeń, w tym: przeznacza na podwyżki wyłącznie ok. 170,0 mln zł, określa dodatkowy odpis na PFRON w kwocie 33,3 mln zł a na zmiany organizacyjne 47,2 mln zł na zabezpieczenie 643 nowych stanowisk PRON oraz kwoty na pozostałe należności – ok. 77,5 mln zł i utworzenie celowego funduszu nagród w kwocie 525 tys. zł.

Poinformował zebranych, że decyzja budżetowa na rok 2019 została w dniu 25 stycznia 2019 r. już podpisana przez Ministra Błaszczaka i opublikowana w Dzienniku Urzędowym MON (czytaj TUTAJ), co pozwala zweryfikować przedstawione informacje. Rezerwę w zakresie wynagrodzeń pracowników można ustalić w załączniku Nr 3 do tej decyzji, sumując kwoty zapisane przy Departamencie Budżetowym (DB) w §§ 401, 402 i 404, natomiast spośród kierunków zawartych w prezentacji Pełnomocnika – w decyzji budżetowej znajduje się wyłącznie utworzenie celowego funduszu nagród (525 tys. zł) oraz przeznaczenie środków na zmiany organizacyjne ale jedynie w kwocie 16.360,0 tys. zł, co ma zabezpieczyć 410 nowych stanowisk. Pozostałych kierunków w decyzji nie ma.

W ocenie Przewodniczącego wyglądało to tak, jakby te kierunki zostały ustalone wyłącznie na potrzeby aktualnie trwających rozmów ze Stroną społeczną. Dotyczy to również nowych stanowisk, które nie znalazły się w ostatniej nowelizacji decyzji 141/MON, wprowadzonej decyzją Ministra Nr 12/MON z dnia 25 stycznia 2019 r. (poz. 14 w Dz. Urz. MON z roku 2019 – czytaj TUTAJ). W decyzji tej wielkość zatrudnienia pracowników pozostała na dotychczasowym poziomie ustalonym decyzją Ministra Nr 98/MON z dnia 26 lipca 2018 r. (poz. 106 w Dz. Urz. MON z roku 2018 – czytaj TUTAJ), tj. 46394 stanowiska. Skierowane w tej kwestii do Pełnomocnika MON wątpliwości i pytania – pozostały bez odpowiedzi, bo trudno za odpowiedź uznać stwierdzenie Pełnomocnika, że zostały one zawarte w ściśle tajnych dokumentach(?).

Uwzględniając powyższe, Przewodniczący Kazimierczak wskazał, że faktyczna treść postanowień decyzji budżetowej nie stoi na przeszkodzie realizacji wyższego wzrostu płac pracowników RON niż proponowana kwota 300 zł tym bardziej, że:

– w decyzji budżetowej zapisano w § 24, że „wydatki dotyczące Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych realizowane są po uprzedniej zmianie planu finansowego w obszarze wydatków bieżących.”;

– zgodnie z art. 10 pkt 1 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, na zwiększenie wynagrodzeń, wynikające ze zmian organizacyjnych i nowych zadań mogą być tworzone rezerwy celowe w budżecie państwa. Rezerwy te nie są wykazywane w budżetach poszczególnych ministrów, lecz w części 83 Rezerwy celowe. Można zatem wskazać, że tworzenie nowych stanowisk odbywa się w ramach środków przeznaczonych na wzrost płac, gdyż przepisy ustawy nie przewidują dla Ministra Obrony Narodowej odstępstw w tym zakresie;

– przyjęty nowy sposób zabezpieczania potrzeb w realizacji pozostałych należności ze stosunku pracy (nagród jubileuszowych, odpraw itp.), który został zapisany w § 9 decyzji budżetowej umożliwia finansowanie w 2019 r. tych wydatków w ramach oszczędności powstałych w obszarze uposażeń. Ocenia się, że już oszczędności z I kwartału zabezpieczą te potrzeby;

– w bieżącym roku zaniechano odgórnego tworzenia 2% funduszu nagród, który w zeszłym roku sprawił, że o ok. 40 mln zł obniżono środki na wzrost pracowniczych płac. Obecnie te „zaoszczędzone” ok. 40 mln zł próbuje przeznaczyć się na wzrost zatrudnienia (chociaż ok. 3 tysięcy stanowisk pozostaje nieobsadzonych), zamiast skierować je z powrotem na wzrost wynagrodzeń, którego nie dokonano w roku ubiegłym.

Potwierdzeniem tego może być stwierdzenie zawarte na str. 17 „Polityki podwyżki…”, że „100% środków zawartych w decyzji budżetowej na zwiększenie wynagrodzeń przekazuje się na podwyżki a nie jak do tej pory – dodatkowe nowe etaty”. Wskazuje ono jednoznacznie, że w latach poprzednich środki zapisywane w ustawach budżetowych na zwiększenie funduszu wynagrodzeń – przeznaczane były na wzrost zatrudnienia, z pominięciem trybu wynikającego z art. 10 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej.

Stanowisko Przewodniczącego TARCZY w zakresie realizowania zmian organizacyjnych potwierdził Prezes ZZ Militaria Kol. Krzysztof PALUCH, który zwrócił się jednocześnie do Pełnomocnika MON o wskazanie podstawy prawnej, na podstawie której w ministerstwie podejmuje się działania w tym zakresie. Odpowiedzi na to pytanie Prezes w trakcie spotkania również nie otrzymał.

W związku z tym, że nie otrzymaliśmy odpowiedzi na żadne z naszych pytań a Pełnomocnik MON cały czas obstawał przy kwocie 300 zł – Strona społeczna poprosiła o kolejną przerwę w celu wypracowania swojego wspólnego stanowiska.

W trakcie przerwy przedstawiciele wszystkich organizacji jednoznacznie uznali, że prowadzenie negocjacji z Pełnomocnikiem MON do niczego nie prowadzi i niezbędne jest spotkanie z Ministrem Obrony Narodowej Panem Mariuszem BŁASZCZAKIEM. Wychodząc z tego założenia, w opracowanym stanowisku ujęto uzgodnioną propozycję kwoty wzrostu płac w 2019 r. na poziomie 550 zł, jak również zapisano potrzebę podjęcia rozmów o wzroście płac na rok 2020 o co zawnioskował Prezes ZZ Militaria, proponując przyjęcie np. kwoty 1000 zł.

W jego ocenie nie należy czekać do IV kwartału, jak to proponuje resort ale podjąć niezwłocznie rozmowy aby uzgodniona wielkość wzrostu płac mogła być ujęta w wytycznych Ministra Obrony Narodowej do planowania budżetowego na rok 2020, które w bieżącym roku zostało znacznie przyspieszone w stosunku do poprzednich lat. Zapisanie uzgodnionej kwoty na rok 2020 pozwoli uniknąć sytuacji, z jaką mamy obecnie do czynienia. Ostatecznie sporządzono stanowisko zawierające również potrzebę dokonania tego uzgodnienia bez wskazywania propozycji kwoty tego wzrostu, które podpisali przedstawicieli wszystkich organizacji związkowych (czytaj TUTAJ).

Na koniec spotkania Strona społeczna poinformowała Pełnomocnika MON o podjętej decyzji i przekazała treść wspólnego stanowiska.

Zapewne nie wszyscy uczestnicy spotkania zdążyli dojechać do swoich domów, gdy z ministerstwa – na konta mailowe organizacji związkowych – nadeszła informacja o planowanym spotkaniu z Sekretarzem Stanu Panem Wojciechem SKURKIEWICZEM, które ma nastąpić w dniu 14 lutego 2019 r. (MK)